Cherry-picking là gì và nó có ảnh hưởng ra sao trong UX?

Cherry-picking là gì và nó có ảnh hưởng ra sao trong UX?
Photo by Nick Fewings / Unsplash

Thuật ngữ cherry-picking trong UX hay trong phân tích dữ liệu thể hiện cho hành động chủ động lựa chọn các dữ liệu có lợi cho kết luận mà lờ đi các dữ liệu, dấu hiệu khác, khiến cho kết luận mất đi tính trung thực.

Hành động cherry-pick sẽ đi kèm với một loại thiên kiến mà con người hay mắc phải đó là Thiên kiến xác nhận (confirmation bias) mà mình đã nói trong một bài trước.

Ví dụ của cherry-picking: Singapore hoàn thành tiêm vaccine covid 19 cho 70% dân số trước Việt Nam vài tháng, suy ra năng lực tiêm chủng của Singapore tốt hơn.

Về dữ liệu thì có phần đúng, tuy nhiên xét về quy mô dân số cũng như địa lý thì Việt Nam hơn Singapore rất nhiều lần, cho nên không thể dùng thời gian phủ vaccine để đánh giá năng lực mà còn cần rất nhiều dữ liệu khác kèm theo.

Ngày nay, với quan điểm là: Con số không nói dối, rất nhiều kết luận đã được cho ra nhờ các thông số thu thập được. Tuy nhiên, mặc dù con số không nói dối, người đọc số lại đôi khi không đủ khách quan, cherry-pick dữ liệu để mang đến những kết luật không trung thực. Ở góc độ là nhà thiết kế, chúng ta cần hết sức tránh hành động này, hãy giữ cho mình khách quan nhất có thể